چرا سپتیک تانک؟

چرا باید از سیستم های پکیج تصفیه فاضلاب خانگی استفاده کرد؟

امروزه با توجه به افزایش روزشمار جمعیت جهان و به تبع آن ایران، بالا رفتن سطح زندگی، توسعه صنایع و کشاورزی، مصرف آب نیز به ناگزیر افزایش چشمگیری داشته است. این افزایش مصرف آب، تولید فاضلاب بی رویه و آلودگی جبران ناپذیر محیط زیست را نیز به دنبال دارد. از طرفی بوی غیرقابل تحمل و نامطلوب بر آمده از مواد آلی تجزیه شده توسط باکتری های هوازی، وضعیت زننده و دور از تحملی را به همراه داشته و به دنبال آن حشرات و بیماری های ناشی از تجمع و رشد آن ها را می توان از پیامد های عدم کنترل فاضلاب های تولید شده دانست. از این جهت است که جمع آوری، انتقال و تصفیه این فاضلاب الزامی تلقی می شود.

طبق برآورد های صورت گرفته، هر واحد از فاضلاب تصفیه نشده می تواند تا 60 واحد آب سالم را آلوده کند. از این بابت، از مهم ترین اهداف راه اندازی این واحد های تصفیه فاضلاب می توان به جلوگیری از آلودگی منابع آب، حذف آثار مخرب آن بر منابع طبیعی ازجمله آب سالم و خاک، کاهش بلند مدت هزینه های مربوط به درمان و همچنین باز گرداندن آب تصفیه شده به چرخه آبی مورد نیاز مانند صنایع مصرف کننده آب و کشاورزی اشاره نمود. بدین ترتیب استفاده از آب مورد مصرف به جهت استفاده چندباره در صنایع و کشاورزی بسیار مقرون به صرفه خواهد بود.

امروزه و با توجه به کمبود منابع مالی برای طراحی و ساخت تصفیه خانه های با حجم بالا، بیشتر شدن واحد های نیازمند اتصال به شبکه جمع آوری فاضلاب پس از لوله کشی و اجرای آن و همچنین تاکید بر افزایش تصفیه خانه های پراکنده به دلیل جلوگیری از انتقال فاضلاب و پساب به خارج از محدوده، به کارگیری پکیج های تصفیه پساب در تمامی واحد های صنعتی، خانگی، بیمارستان ها، مراکز تفریحی و گردشگری، رستوران ها و دیگر مراکز اجتناب ناپذیر و رایج گردیده است. از طرفی هندسه خاص و کوچک، صرفه جویی چشمگیر در هزینه ها و آسان­کار بودن آن از جمله نقاط قوت این سیستم ها به شمار می رود.

این سیستم در واقع مربوط به تصفیه فاضلاب هایی است که در زیر زمین جریان داشته و در مورد اکثر مراکز خدماتی و صنایع کاربردی می باشد. این سیستم آلودگی های جامد را به سرعت تصفیه کرده و در واقع به کمک پکیج تصفیه فاضلاب، می توان مواد آلی را هضم نموده و مواد جامد را جداسازی کرد.

سپتیک تانک چیست؟

سپتیک تانک کلیدی­ترین، ساده ترین و پرکاربردترین بخش از سیستم ذخیره موقت فاضلاب در فرآیند تصفیه فاضلاب به خصوص از نوع بهداشتی – انسانی است. سپتیک تانک فاضلاب عمدتا از دو جنس پلی اتیلن و بتنی ساخته می شود. ماده پلی اتیلن بسیار مستحکم و بادوام بوده و در محیط های طبیعی بسیار دیرتر از سایر مواد تجزیه می شود. اساسا استفاده از واژه سپتیک اشاره به هضم بی­هوازی باکتریایی است که در محیط گندانبار یا همان سپتیک تانک به وقوع می­پیوندد و سبب تجزیه پسماند روزن مخزن می شود. در این مخزن، فاضلاب به کمک فرآیندهایی همچون ته­نشینی، شناورسازی و بیولوژیکی تصفیه می گردد.

به بیان ساده تر، سپتیک تانک فاضلاب، از جمله روش های مقرون به صرفه ای است که امروزه در راستای تجزیه و تصفیه فاضلاب های بهداشتی و انسانی و نیز جلوگیری از آلودگی محیط زیست از آن استفاده می شود. در صنعت آب و فاضلاب، استفاده از سپتیک تانک پیش ساخته، به عنوان کم هزینه ترین و مقرون به صرفه ترین روش در راستای تصفیه فاضلاب در نظر گرفته می شود که این دستگاه بر اساس موقعیت پروژه، خاک منطقه، تعداد افراد حاضر و فعال در محل در طی روز، این سیستم و مخزن سپتیک تانک طراحی و تولید می شود.

ویژگی های سپتیک تانک سبب کاربرد گسترده آن ها در بخش های مختلف خانگی، بهداشتی و صنعتی شده است. برخی از اصلی ترین کاربرد های سپتیک تانک عبارت است از:

1-پیش تصفیه و تصفیه مقدماتی فاضلاب بهداشتی واحد های مسکونی، مجتمع های تجاری و اداری، هتل ها، مراکز تفریحی، رستوران ها و انواع دیگری از مراکز به دلیل قوانین وضع شده سازمان حفاظت محیط زیست کشور

2- متعادل سازی و پمپاژ فاضلاب در سیستم های تصفیه فاضلاب

3- از بین بردن ذرات قابل ته نشینی شامل چربی های موجود در فاضلاب رستوران ها و سالن های غذا خوری

برخورداری­ های سپتیک تانک دلیل بر کاربرد وسیع آن در بخش­های مختلف صنعتی، خانگی، عمومی و بهداشتی شده است. از موارد استفاده از آن می­توان به مجتمع­های صنعتی همچون کارخانه­ها، دامداری­ها، مجتمع­های درمانی و تفریحی، کارگاه­های ساختمانی، مراکز تفریحی و گردشگری شامل هتل­ها و رستوران­ها اشاره کرد.

در سپتیک تانک ها به طور همزمان از دو روش طبیعی و بیولوژیکی در راستای تجزیه و تصفیه فاضلاب استفاده می شود که با توجه به بهره وری و کیفیت بالای آن در تصفیه پساب و فاضلاب، بالاترین تقاضا را در صنعت آب و فاضلاب دارد.

از این مخازن برای متعادل سازی و پمپاژ فاضلاب در سیستم ­های مورد استفاده تصفیه فاضلاب مقدماتی استفاده می­گردد که به­ عنوان کاتالیزور در فرآیند کلی تصفیه فاضلاب عمل می ­کند. همچنین از وظایف دیگر این مخزن، از میان بردن مواد معلق و حذف چربی پساب مکان­های تفریحی و گردشگری نیز یاد می­شود.

اجزاء و نحوه عملکرد سپتیک تانک

سپتیک تانک دو روش تصفیه مکانیکی(ته نشینی فاضلاب سنگین) و تصفیه زیستی(تجزیه فاضلاب با استفاده از باکتری های بی­هوازی) را به صورت توامان به کار می بندد. به طوری که مواد و ذرات درشت ته نشین شده در کف مخزن به روی هم انباشته می شوند. از طرفی چربی ها نیز بر روی سطح تجمع کرده و لجن کف مخزن به کمک باکتری های بی­هوازی بخشی از مواد آلاینده را تجزیه و بدین صورت، فاضلاب تصفیه می­گردد. این مخزن از اجزاء زیر تشکیل شده است.

سیستم ورودی فاضلاب شامل لوله و میانگیر(بافل) ورودی است.

مخزن اولیه سپتیک که میزان 60 تا 70 درصد حجم کل مخزن را تشکیل می دهد.

دیواره جداکننده که از ورود چربی، لجن و دیگر مواد معلق به مخزن زلال سازی جلوگیری می کند.

این دیواره جداکننده که وافل نامیده می شود دارای سوراخهایی است که وظیفه سرریز کرن فاضلاب زلال از قسمت اولیه به قسمت ثانویه را دارد. لوله های ورودی و خروجی در فاصله های 60 سانتی متری از هم طراحی و قرار گرفته اند. سوراخ های مزبور در این فاصله قرار گرفته اند. این پارتیشن ها معمولا یک یا دو قسمتی هستند در صورتی که در سپتیک تانک های جنس بتنی، این دیواره ها به صورت 3 یا 4 تکه ای تهیه می شوند. در طراحی این قسمت ها، حساسیت بسیار زیادی جهت جایدهی این دیواره ها لحاظ می شود که در فرآیند آرام سازی و ته نشینی فاضلاب خللی ایجاد نشود. این زاویه به زاویه نصب سپتیک تانک بستگی داشته و به جهت کارایی بیشتر معمولا 90 درجه در نظر گرفته می شود.

مخزن زلال سازی که مابقی حجم سپتیک تانک را شامل شده و در آن، فاضلاب بدون مواد معلق و ته­ نشین شده تجمع می یابد.

تهویه که از طریق این مجرا گازهای تولید شده ناشی از فرآیندهای بی­هوازی تصیفه فاضلاب که بیشتر آنها متان است از مخزن خارج می شود.

جهت خروج گازهای تولید شده در سپتیک تانک که مقدار زیادی از آن را متان تشکیل می دهد، یک ونت هوا در مخزن کارگذاری می شود. این قطعه یه کمک یه لوله باریک و طویل به بالاترین قسمت ساختمان منتقل شده و به هوای آزاد متصل گشته و سبب تخلیه گازهای تولید شده در سپتیک تانک می شود.

سیستم خروج فاضلاب که از بافل و لوله خروجی مخزن تشکیل شده است.

سپتیک تانک پلی اتیلن

پلی اتیلن یک پلیمر بسیار مستحکمی است که دوام، مقاومت و عمر بسیار مناسبی برای طراحی و تولید تجهیزات آبی دارد. این ماده به جهت ماهیت ذاتی خود، بسیار با دوام است و در برابر خوردگی مقاومت بسیار خوبی دارد. مواد مصرفی در سپتیک تانک پلی اتیلنی از جنس PE با رتبه بندی 100 است که از این جهت است که سپتیک تانک پلی اتیلنی به آن ها اطلاق می گردد. این ماده که پلی اتن نیز گفته می شود، ساده ترین و ارزانترین نو از پلیمر ها می باشد که حالت جامد آن به صورت موم شکل است و از پلیمریزاسیون به دست آمده است. داخل و خارج این مخازن با پلیمر های شیمیایی آب بندی(ایزوله) شده است.

این مخازن گندانبار(سپتیک تانک) به دو صورت طراحی و تولید می شوند. نوع اول ساده بوده که از یک دیواره تشکیل شده است و نوع دوم تقویت شده است که به صورت دوجداره ای طراحی و ساخته می شود. از مزایای نوع تقویت شده می توان به تحمل بار ترافیکی و ایجاد یک حاشیه امنیت بهتر به جهت دوام و عمر مفید آن اشاره نمود. به صورتی که پس از دفن در این نوع از سپتیک تانک ها، تنها با حدود 1 متر خاک با شرایط ویژه _مانند خاک الک شده_ می تواند بارهای ترافیکی تا 2 تن را تحمل نماید. این در حالی است که سپتیک تانک های پلی اتیلنی ساده معمولا در عمق زیر 5 متر مدفون می شوند.

سپتیک تانکی که از جنس پلی اتیلن ساخته می شود، به دلیل مزایایی که دارد، بیشترین کاربرد را نیز داراست و می توان گفت که عملکرد آن از سپتیک تانک بتنی به مراتب بهتر است.

سپتیک تانک بتنی

همانگونه که واضح است، بتن ماده ای بسیار مستحکمی است و به نسبت دیگر مصالح و مواد موجود، ارزان می باشد. همچنین با حفظ تمهیداتی در طراحی آن، می تواند دوام لازم برای قرارگیری در هر محیطی را کسب کند. نوع سیمان مصرفی در ساخت سپتیک تانک های بتنی عمدتا از سیمان تیپ 5 است. این سیمان به جهت خاصیت ضد سولفاته ای که دارد، باعث کاهش خوردگی، سولفاته شدن، خوردگی و کاهش نفوذ در بتن بدنه سپتیک تانک بتنی می گردد و به همین سبب عمر مفید این سازه را تضمین کرده و افزایش می دهد.

این مخازن عموما از 4 بخش تشکیل شده اند که این بخش ها معادل مخزن های تعفن برای سپتیک تانک بتنی هستند. هندسه ی سپتیک تانک های از جنس بتن به صورت استوانه ای بوده و معمولا قطر آنها از بیش از 1 متر تا 1.6 متر می باشد. حجم این مخازن با توجه به ارتفاع آن ها تعیین می شود. سپتیک تانک های بتنی به جهت آن که از مقاومت و دوام بالایی برخوردار هستند، در مناطقی که بار ترافیکی بیشتری دارند مورد استفاده قرار می گیرند.

در بدنۀ این مخازن، میلگردهایی از جنس فولاد به صورت رشته های کلاف بندی _اصطلاحا مش بندی شده_ استفاده شده است تا ضمن شکل دهی به سپتیک تانک در کوتاه و بلند مدت، مقاومت خمشی بتن را افزایش داده و مخزن را در برابر بارگذاری های دینامیکی و جابجایی ها محافظت نماید. از آنجا که جنس بتن به دلیل دفع سریع گرما باعث کاهش عملکرد بهینه باکتری های بیهوازی می شود، نسبت عملکرد سپتیک تانک بتنی در آشغالگیری و گندزدایی بسیار مهم می باشد. ناگفته نماند که در سپتیک تانک های بتنی دمای مناسب برای ته نشینی چربی های شناور فراهم است.

هزینه سپتیک تانک:

سپتيك تانك فاضلابي پلي اتيلن داراي هزينه هاي حفاري و نصب مناسب و معقولانه اي مي باشد. از طرفی حجم سپتیک تانک تاثیر مستقیمی بر قیمت آن دارد .

برای تعیین قیمت سپتیک تانک ها در ابتدا میزان خاکی را که پس از دفن سپتیک بر روی آن قرار می گیرد برآورد می کنند. دلیل این امر نیز آن است که بدنه سپتیک تانک باید طوری طراحی و ساخته شود که تحمل بار از سمت خاک را داشته باشد. پیش بینی و برآورد این موضوع برای سپتیک تانک های بتنی و پلی اتیلنی ضروری و برای هر دو یکسان می باشد. بدین ترتیب خاک منطقه بررسی می شود. در صورتی که خاک محل دفن سپتیک تانک نرم بوده و میزان کمی سنگ داشته باشد، هزینه تمام شده سپتیک تانک کمتر بوده و به همین منوال در صورتی که خاک محل دفن سپتیک تانک دارای سنگ های سخت و تیز باشد، قیمت سپتیک تانک را افزایش می دهد. همچنین امکان زیر سازی مناسب بتنی و یا عدم امکان آن نیز به ترتیب در کاهش و افزایش قیمت سپتیک تانک نقش آفرین است.

© 2017 Tamadon-Tasfie. All Rights Reserved | Design by Tamadon-Tasfie